وقتی بحث تفاوت تخممرغ سفید و قهوهای میشه، خیلیها تصور میکنن پای ارزش غذایی یا حتی کیفیت بهتر وسطه. واقعیت اینه که رنگ پوستهی تخممرغ بیشتر به نژاد مرغ بستگی داره تا ارزش غذایی تخممرغ؛ مرغهای پرسفید معمولاً تخم سفید رنگ میذارن و مرغهای پر قهوهای، تخم قهوهای.
اما چرا این موضوع انقدر سوالبرانگیزه؟ بعضیها باور دارن که تخممرغ قهوهای سالمتر یا طبیعیتره، درحالیکه عدهای تخممرغ سفید رو تمیزتر یا خوشطعمتر میدونن. در کنار این، شرایط محیطی مرغ مثل تغذیه یا استرس هم میتونه روی کیفیت تخممرغ اثر بذاره.
تو این مقاله میخوایم دقیق بررسی کنیم که آیا واقعاً تفاوتی بین تخممرغ سفید و قهوهای وجود داره یا نه؟ و اینکه کدومش انتخاب بهتری برای رژیم غذایی شماست.
روش های متنوع برای پخت تخممرغ رو یاد بگیرید: تخممرغ رو چجوری بخوریم؟۱۰ روش جدید و متنوع پخت تخممرغ
فهرست محتوا:
چرا رنگ تخممرغ ها فرق میکنه؟
وقتی میخواید تخم مرغ بخرید، معمولاً دو رنگ اصلی رو میبینید: تخممرغ سفید و تخممرغ قهوهای. اما سؤال اینجاست که این تفاوت رنگ از کجا میاد؟
جواب سادهست: همهچیز به نژاد مرغ برمیگرده. مرغهای سبک و پرسفید مثل نژاد لگهورن (Leghorn) معمولاً تخم سفید میذارن. در مقابل، مرغهای سنگینتر و پر قهوهای (که تو ایران هم بیشتر پرورش داده میشن) تخممرغ قهوهای تولید میکنن.
جالبه بدونید بعضی نژادهای خاص مثل «آراکانا» یا «امراوکانا» که بومی آمریکای جنوبی هستن، تخممرغهایی با رنگ آبی یا سبز روشن تولید میکنن. برای همین، تخممرغ آبی یا سبز بیشتر در کشورهای آمریکایی یا مزارع خاص پیدا میشه و در ایران عملاً خیلی کم یا اصلاً دیده نمیشه.
این رنگها به خاطر رنگدانههایی هست که مرغ در پوستهگذاری ترشح میکنه. مثلاً در پوستهی قهوهای رنگدانهای به اسم «پروتوپورفیرین» وجود داره، و در تخمهای آبی، رنگدانهی «بیلیوردین» باعث اون طیف رنگ خاص میشه.
البته اینم باید بدونید که سن مرغ یا شرایط نگهداری (تغذیه، استرس، محیط) هم میتونه روی تیرگی یا روشنی پوسته تخممرغ اثر بذاره؛ ولی در نهایت، عامل اصلی رنگ پوسته همون نژاد مرغ هست و عوامل دیگه نمیتونن رنگ اصلی پوسته تخممرغ رو تغییر بدن.
تخممرغ قهوهای از تخممرغ سفید سالمتره یا نه؟
خیلیها فکر میکنن تخممرغ قهوهای سالمتر و ارگانیکتر از سفیده. اما واقعیت اینه که از نظر ترکیب غذایی، تقریباً هیچ تفاوتی بین این دو مدل تخممرغ وجود نداره. طبق منابع معتبر تخم مرغ چه سفید باشه، چه قهوهای، کمتر از ۸۰ کالری داره و در عوض پر از پروتئین باکیفیت، ویتامین و مواد معدنی مهمه.
مطالعات علمی هم نشون دادن که رنگ پوسته تخممرغ روی ارزش غذایی تأثیر خاصی نداره. تنها تفاوت واقعی بینشون همون رنگدانهایه که توی پوسته وجود داره، و این هیچ ربطی به پروتئین یا ویتامین داخل تخممرغ نداره.
البته که شرایط نگهداری مرغها میتونه محتویات تخممرغ رو تغییر بده. مثلاً مرغهایی که آزادانه در فضای باز میگردن و نور خورشید میگیرن، تخممرغهایی با ۳ تا ۴ برابر ویتامین D بیشتر تولید میکنن. یا وقتی به مرغها خوراک غنیشده با امگا-۳ داده میشه، تخممرغها هم سطح بالاتری از امگا-۳ دارن.
پس اگه دنبال تخممرغ مغذیتر هستید، بیشتر از اینکه به رنگ پوسته توجه کنید، به نوع پرورش مرغ و نوع تغذیهش دقت کنید.
فستینگ دو روز در هفته: رژیم 5 2 چیه؟ آموزش کامل و قدم به قدم فستینگ دو روز در هفته
تفاوت تخممرغ قهوهای و سفید از نظر طعم و مزه
خیلیها معتقدن که تخممرغ قهوهای خوشمزهتر از سفیده و بعضیها برعکس فکر میکنن. اما درست مثل بحث ارزش غذایی، رنگ پوسته هیچ نقشی توی مزه تخممرغ نداره.
عواملی که روی مزه تخممرغ تاثیر میذارن عبارتند از:
- نژاد مرغ: هر نژاد ممکنه تخممرغ با طعم کمی متفاوت تولید کنه.
- نوع تغذیه: مرغی که غذای خانگی یا طبیعی میخوره تخممرغش طعم متفاوتی نسبت به مرغ صنعتی داره.
- تازگی: تخممرغ هرچه تازهتر باشه، مزه بهتری داره. تخممرغهای محلی چون سریعتر به دست مصرفکننده میرسن معمولاً خوشمزهتر حس میشن.
- روش پخت: حتی طرز پخت هم میتونه طعم رو تغییر بده. مثلاً توی یه مطالعه، مرغهایی که با غذای غنیشده از روغن ماهی تغذیه شدن، وقتی تخممرغها رو نیمرو میکردن طعمشون تفاوتی نداشت؛ اما وقتی آبپز میشدن، طعم گوگردی بیشتری پیدا کرده بودن.
پس اگه به نظرتون تخممرغی خوشمزهتر از بقیهست، دلیلش بیشتر به تغذیه و تازگی تخممرغ برمیگرده، نه رنگ پوسته. یه دلیلش هم میتونه این باشه که چون همه باور دارن تخممرغ قهوهای سالم تره، پس زودتر از بقیه خریداری میشه و در نتیجه توی مغازه ها زودتر شارژ میشه و معمولا تازهتره.
چرا تخممرغ قهوهای معمولا گرونتره؟
معمولا تفاوت تخممرغ سفید و قهوهای از نظر قیمتی باعث میشه تصور کنیم تخممرغ قهوهای مغذیتره، اما لزوما اینجوری نیست. دلیل اصلی تفاوت قیمت تخممرغ سفید و قهوهای اینه که در گذشته، مرغهایی که تخممرغ قهوهای میذاشتن معمولاً درشتتر بودن و کمتر تخم میذاشتن. همین باعث میشد هزینه نگهداریشون بالاتر باشه و تخممرغهاشون گرونتر تموم بشه.
امروز شرایط فرق کرده و مرغهای قهوهای تقریباً به اندازه مرغهای سفید تخم میذارن. با این حال هنوز هم تخممرغ قهوهای معمولاً گرونتر فروخته میشه. یکی از دلایلش اینه که تخممرغهای ارگانیک و مرغهای آزاد (Free-range) اغلب قهوهای هستن و همین باعث میشه مردم اونها رو با کیفیت بهتر تصور کنن و بازار هم قیمت بالاتری براشون تعیین کنه.
در نتیجه، گرونتر بودن تخممرغ قهوهای دلیل علمی یا تغذیهای نداره، بلکه بیشتر به سابقه تولید و جایگاهش در بازار مربوط میشه. قیمت بیشتر تخممرغ قهوهای بیشتر ناشی از بازاریابیه تا تفاوت واقعی تغذیهای.
همه چیز در مورد فستینگ: صفر تا صد فستینگ؛ آموزش کامل رژیم فستینگ از فواید تا عوارض
اگه رنگ تخممرغ مهم نیست، پس چیش مهمه؟
حالا که فهمیدیم رنگ پوسته تخممرغ تأثیری روی ارزش غذایی یا کیفیتش نداره، سؤال اینه که موقع خرید باید به چی توجه کنیم؟ در واقع چیزی که اهمیت داره شرایط نگهداری مرغها، نوع تغذیه و سبک پرورش اونهاست، نه رنگ پوسته. عوامل موثر بر کیفیت تخممرغ عبارتند از:
- تخممرغهای ارگانیک: از مرغهایی به دست میان که با غذای ارگانیک و بدون مکمل های صنعتی تغذیه شدن، آنتیبیوتیک و هورمون بهشون داده نمیشه و به فضای باز هم دسترسی دارن. قرار گرفتن زیر نور آفتاب باعث میشه احتمالاً سطح ویتامین D در این تخممرغها بالاتر باشه.
- تخممرغهای Cage-free (بدون قفس): مرغها تو سالنهای بزرگ و شلوغ نگهداری میشن، نه تو قفسهای تنگ. اما معمولاً دسترسی به فضای باز ندارن، پس از نظر تغذیهای تفاوت زیادی با تخممرغ معمولی ندارن.
- تخممرغهای Free-range (مرغهای آزاد): مرغها علاوه بر سالن به فضای بیرون هم دسترسی دارن. همین موضوع میتونه کیفیت زندگیشون رو بهتر کنه و سطح ویتامین D تخممرغها رو هم بالاتر ببره.
- تخممرغهای غنیشده با امگا ۳: این تخممرغها حاصل تغذیه مرغها با خوراک سرشار از امگا ۳ هستن. مصرفشون میتونه به کاهش تریگلیسیرید و فشار خون کمک کنه و حتی در دوران شیردهی، ترکیب شیر مادر رو غنیتر کنه.
- تخممرغهای محلی یا خانگی: معمولاً تازهترن، چون مستقیم از مرغداریهای کوچک یا حیاط خونهها تهیه میشن. مرغ های محلی ممکنه رژیم غذایی متفاوتی داشته باشن (مثلاً گیاهان، خاک، حشرات آزادانه) که میتونه بر سطح امگا-۳ و ویتامین E تخممرغ تأثیر بذاره.فقط باید مطمئن بود که اصول بهداشتی در تهیه این تخممرغ ها رعایت میشن.
نتیجهگیری: بالاخره تخممرغ سفید بخورم یا قهوهای؟
اگر بخوایم ساده و مستقیم بهتون بگیم: فرقی نمیکنه. چه تخممرغ سفید باشه چه قهوهای، از نظر ارزش غذایی تفاوت خاصی ندارن. چیزی که مهمتره اینه که تخممرغ تازه باشه و از مرغهایی بیاد که تغذیه سالمتری دارن. مثلا تخممرغهای ارگانیک یا محلی اغلب ویتامین D و امگا ۳ بیشتری دارن، اما این تفاوت به خاطر شرایط پرورش مرغه، نه رنگ پوسته.
پس اگر دنبال سلامتی هستی، به جای وسواس روی رنگ تخممرغ، بیشتر به برچسبهایی مثل «ارگانیک»، «غنی شده با امگا ۳» یا «محلی» توجه کن. در نهایت انتخاب بین سفید و قهوهای بیشتر به سلیقه و قیمت بستگی داره، نه به سلامت.
جدول مقایسه تخممرغ سفید و قهوهای
| تخممرغ سفید | تخممرغ قهوهای |
| از نژاد مرغهای سفید مثل لگهورن | از نژاد مرغهای قهوهای مثل رودآیلند |
| ارزش غذایی: یکسان با قهوهای | ارزش غذایی: یکسان با سفید |
| طعم و مزه: تفاوتی نداره | طعم و مزه: تفاوتی نداره |
| معمولا ارزانتر | معمولا گرانتر (بهخاطر نژاد و هزینه پرورش) |
| باور رایج: سادهتر و صنعتیتره واقعیت: تفاوتی نداره، فقط رنگ پوسته فرق میکنه | باور رایج: سالمتر و طبیعیتره واقعیت: از نظر تغذیهای فرقی نداره، فقط گرونتره |
منابع: Healthline, USDA
